อัฟกานิสถาน: อีกบทเรียนราคาแพงของสหรัฐในสงครามสร้างประเทศ อนาคตและบทบาทของมหาอำนาจต่อจากนี้
718 views
0
0

• สหรัฐถอนทหารออกจากอัฟกานิสถานเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้องหรือไม่ (นาที 5)
• เบื้องหลังความแน่วแน่ของประธานาธิบดีไบเดนในการถอนทหารออกจากอัฟกานิสถาน
• แนะนำหนังสือและบทเคราะห์ ทำไมสหรัฐไม่มีวันเอาชนะในสงครามอัฟกานิสถานได้ (นาที 30)
• จะเกิดอะไรต่อในอัฟกานิสถาน (นาที 47)

อีกบทเรียนราคาแพงของสหรัฐในการทำสงครามสร้างประเทศในอัฟกานิสถาน อนาคตของอัฟกานิสถานกับบทบาทของมหาอำนาจในและนอกภูมิภาคนี้
ตัดสินใจถูกหรือไม่

• การถอนทหารออกจากอัฟกานิสถานของสหรัฐเป็นการตัดสินใจที่ถูกหรือไม่
• ทำไมประธานาธิบดีไบเดนไม่อยากส่งต่อภาระนี้ไปให้ประธานาธิบดีสหรัฐคนต่อไปอีกแล้ว (สงคราม 20 ปีในอัฟกานิสถานมีประธานาธิบดีสหรัฐเกี่ยวข้องรวมไบเดนแล้วเป็น 4 คน)
• เรื่องยุติสงครามในอัฟกานิสถาน ไบเดนถึงกับประกาศเป็นนโยบายตอนรณรงค์หาเสียงเลือกตั้ง และวันนี้ก็ตามที่พูด

ถึงเวลาจัดลำดับความสำคัญ อยู่ไปทำไม?

• เบื้องหลังความแน่วแน่ของประธานาธิบดีไบเดนในการถอนทหารออกจากอัฟกานิสถาน
• สหรัฐจมปลักอยู่กับสงครามในอัฟกานิสถานมา 20 ปีแล้ว ใช้เงินไปมากมายมหาศาล
• การถอนทหารสหรัฐออก ช้าหรือเร็วก็เลี่ยงไม่พ้นเรื่องการอพยพและความโกลาหลอยู่ดี
• จุดประสงค์ของการเข้าไปอัฟกานิสถานของสหรัฐคือการจัดการต้นตอการก่อการร้าย

อะไรคือผลประโยชน์แห่งชาติที่แท้จริง

• สหรัฐต้องมองไป 20 ปีข้างหน้า มีการแข่งขันที่สำคัญรออยู่ นั่นคือ จีนและรัสเซีย ภูมิภาคที่มีความสำคัญต่อสหรัฐคืออินโด-แปซิฟิก การจะสู้กับคู่แข่งได้ เรื่องภายในประเทศต้องเข้มแข็งก่อน
• สหรัฐยังต้องใช้งบประมาณมหาศาลในการฟื้นฟูประเทศ การรักษาอัฟกานิสถานไม่ใช่การต่อสู้ของสหรัฐ ไม่ใช่ประโยชน์แห่งชาติในนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอีกต่อไป

สงครามที่ไม่มีทางชนะ

• สงครามในอัฟกานิสถาน สหรัฐไม่มีวันชนะ อยู่อีกกี่ปีก็ไม่ต่างกัน
• ประธานาธิบดีสหรัฐโกหกประชาชนอเมริกันมาตลอด รู้อยู่แก่ใจว่าสงครามนี้ไม่มีวันชนะได้
• ทั้งที่สหรัฐมีกองกำลังเหนือกว่า อาวุธยุทโธปกรณ์ทันสมัยกว่า แต่ทำไมยังเอาชนะกองกำลังของตาลีบันไม่ได้

อีกบทเรียนราคาแพงของสหรัฐในการทำสงครามสร้างประเทศ

สหรัฐไม่เคยเรียนรู้จากบทเรียนในประวัติศาสตร์เวลาเข้าไปยุ่งในสงครามประเทศอื่น ขอแนะนำหนังสือสำหรับผู้ที่สนใจประเด็นนี้เพิ่มเติม

หนังสือ The American War in Afghanistan: a history เขียนโดย Carter Malkasian (นาที 30)
บทสัมภาษณ์จากการคลุกคลีคนเกี่ยวข้องในอัฟกานิสถาน ทำไมสหรัฐไม่ชนะในการทำสงครามสร้างประเทศในอัฟกานิสถาน

หนังสือ The Afghanistan Papers: A Secret History of the War เขียนโดย Craig Whitlock (นาที 34)
สิ่งที่ตาลีบันมีมากกว่าทหารสหรัฐ และทำให้สหรัฐล้มเหลวในอัฟกานิสถานทั้งที่เหนือกว่าเกือบทุกด้าน

หนังสือ In Retrospect: The Tragedy and Lessons of Vietnam เขียนโดย Robert Mcnamara (นาที 59)
โศกนาฏกรรมและบทเรียนสำคัญจากสงครามเวียดนามของสหรัฐ

หนังสือ อิรัก วิกฤตถาวร? เขียนโดย ประทุมพร วัชรเสถียร และ ไชยวัฒน์ ค้ำชู (นาที 63)
ประวัติศาสตร์ สงคราม ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐกับอิรัก

จะเกิดอะไรต่อไปในอัฟกานิสถาน

• เมื่อสหรัฐถอนตัวออกไปแล้ว จีนกับรัสเซียจะเข้ามาสวมรอยในภูมิภาคนี้หรือไม่ ท่าทีที่ต้องจับตาดูต่อไป
• การบริหารประเทศหลังจากนี้ของตาลีบัน การปกครองประเทศก็เรื่องหนึ่ง การทำสงครามกองโจรกับสหรัฐก็เรื่องหนึ่ง
• ยังมองไม่เห็นว่าเสถียรภาพจะเกิดขึ้นได้อย่างไร
• ยุคสมัยทำให้ความคิดของคนอัฟกานิสถานเปลี่ยนไปจากเดิม วิถีชีวิตในโลกสมัยใหม่จะทำให้ผู้คนยอมรับแนวทางการสร้างรัฐในอุดมคติของตาลีบันได้สักแค่ไหน นี่เป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญที่ผู้นำตาลีบันต้องตัดสินใจว่าจะนำพาประเทศไปทิศทางใด ประนีประนอมหรือยึดมั่นสุดโต่งไปเลย
_________________
รายการรัฐศาสตร์สู่สังคม
ศาตราจารย์กิตติคุณ ดร.ไชยวัฒน์ ค้ำชู และ ผศ.ดร.ปราณี ทิพย์รัตน์ ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย