นวัตกรรม ”น้ำยาเคลือบหนังสือป้องกันเชื้อรา” จากสารสกัดกานพลู ที่ช่วยคืนชีวิตให้หนังสือเก่าและปกป้องสุขภาพของบรรณารักษ์ เรียนรู้เทคนิคการจุ่มเคลือบที่ไม่ทำลายกระดาษ และทิศทางในอนาคตของการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมด้วยนวัตกรรมไทย (นาที 1.20)

"เชื้อรา" เป็นปัญหาสำคัญของห้องสมุด หอจดหมายเหตุ และสถานที่เก็บเอกสาร โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง หนังสือจำนวนมากไม่สามารถกำจัดเชื้อราได้อย่างเด็ดขาด เนื่องจากมีข้อจำกัดทั้งด้านพื้นที่ งบประมาณ และปริมาณหนังสือที่หมุนเวียนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบทั้งต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานและคุณค่าของเอกสาร อ.ดร.ภณิตา ได้เล็งเห็นถึงปัญหาดังกล่าว จึงได้นำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์จากแล็บออกมาสู่ผู้ใช้งานจริงเพื่อตอบโจทย์มิติทางสังคม

ทีมวิจัยได้พัฒนาน้ำยาเคลือบกระดาษที่มีคุณสมบัติยับยั้งเชื้อรา โดยมีส่วนประกอบหลัก คือ สารสกัดจากกานพลู ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อราตามธรรมชาติผสมกับสารละลายชนิดพิเศษ มีคุณสมบัติเด่นที่ ไม่ใช่น้ำและไม่ใช่แอลกอฮอล์ ส่งผลให้

- ไม่ทำให้กระดาษบวมน้ำ เป็นคลื่น หรือเสียรูป น้ำยาจะระเหยเร็วและเคลือบผิวกระดาษอย่างอ่อนโยน เหมาะสำหรับหนังสือเก่าและเอกสารที่เปราะบาง
- ยับยั้งเชื้อรา สามารถจัดการกับเชื้อราสายพันธุ์ที่พบบ่อยในห้องสมุด เช่น Aspergillus และ Penicillium
- กลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ มีกลิ่นหอมของการพลู ซึ่งช่วยให้ทราบว่าหนังสือเล่มนั้นได้รับการเคลือบแล้ว แม้จะมีผู้ใช้งานบางส่วนที่ยังกังวลเรื่องความฉุนของกลิ่น

งานวิจัยนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการอนุรักษ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ แต่ยังสามารถขยายไปสู่
• การดูแลเอกสารทั่วไปที่มีคุณค่าทางจิตใจ
• บรรจุภัณฑ์กระดาษ
• วัสดุอื่น เช่น เครื่องหนัง โบราณสถาน (ปูนปั้น) รวมถึง ผ้า
• สร้างเป็นชุดอุปกรณ์สำเร็จรูป เพื่อให้โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลหรือบุคคลทั่วไปสามารถนำไปใช้ดูแลรักษาหนังสือด้วยตนเองได้

เป้าหมายระยะยาวคือการพัฒนาไปสู่เชิงพาณิชย์ ควบคู่กับการนำองค์ความรู้ไปช่วยเหลือโรงเรียนหรือพื้นที่ขาดแคลน ผ่านโครงการวิจัยเพื่อสาธารณประโยชน์

โครงการได้รับงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และอยู่ในขั้นตอนการดำเนินการจดสิทธิบัตร เพื่อคุ้มครองนวัตกรรมและต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ต่อไป

รายการรอบตัวเรา วันอาทิตย์ 10.30 น. Chula Radio [11 ม.ค.69]
ผู้ดำเนินรายการ: รศ.ดร.ทวีวงศ์ ศรีบุรี ศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
วิทยากร: อ.ดร.ภณิตา ศิลปวิทยาดิลก สาขาวิชาภาษาอิตาเลียน ภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย